Yazar: πnar

Yarı zamanlı okur Tam zamanlı düşünür

From Tiny Magnets to Clinical Biomarkers: The Future of NMR

SCIENCE • INTERVIEW • ANALYTICAL CHEMISTRY

Inside the UCL School of Pharmacy’s NMR facility, Haider Hussain explains how nuclear spins reveal molecular behaviour—and what must happen before NMR-based metabolomics becomes part of routine clinical care.

By Dr Pınar Şengül | London | August 2026

Dr Pınar Şengül and Dr Haider Hussain examining an NMR sample at the UCL School of Pharmacy NMR Facility.
Neuroscientist and science writer Dr Pınar Şengül examines an NMR sample with Dr Haider Hussain, NMR Facility Manager at the UCL School of Pharmacy, during a visit to the facility in London. Photograph courtesy of Pınar Şengül.

In a laboratory at the UCL School of Pharmacy, a slim glass tube can become a window onto molecular behaviour. The sample itself may appear unremarkable. Inside a nuclear magnetic resonance spectrometer, however, atomic nuclei respond to an intense magnetic field and radiofrequency energy, producing signals that can reveal structure, interactions and motion. The resulting spectrum is not simply a molecular inventory. Read carefully, it is a record of what molecules are doing.

That distinction matters to Haider Hussain, the facility’s NMR Facility Manager. For him, nuclear magnetic resonance is compelling precisely because it refuses to fit into a single scientific box. It brings together physics, mathematics, computing, chemistry, hands-on instrumentation and applications capable of improving human health.

A scientific language built from spin

Hussain entered the field through pharmaceutical sciences. After an MPharm at the University of East Anglia, his master’s research used solid-state NMR to characterise cellulose hydrogels and hemicellulose composites. His doctoral work then focused on developing chemical-shift imaging methods to study molecular interactions relevant to drug delivery and biomaterials. Managing an NMR facility became a natural way to remain involved in the full breadth of the discipline.

To explain the underlying physics, Hussain begins with spin. Many atomic nuclei possess this quantum property and behave, in a simplified analogy, like tiny magnets. In a strong magnetic field, slightly more nuclei align with the field than against it. A radiofrequency pulse provides energy and pushes some nuclei into a higher-energy state. As they relax, they emit signals whose frequencies depend on both the nucleus and its local chemical environment.

“Rather than simply asking what molecules are present, NMR helps us understand what those molecules are actually doing.”

Haider Hussain

Because chemically distinct environments generate distinguishable signals, researchers can build detailed pictures of molecular structure and behaviour. NMR is non-destructive, is not limited by crystal-lattice constraints and can probe processes across broad timescales. In biomedical research, those characteristics support metabolite identification and quantification, structural studies, protein-interaction analysis, drug-binding experiments and investigations of molecular dynamics.

One instrument, many scientific questions

The projects moving through the UCL facility reflect this range. Hussain and his colleagues support researchers developing pharmaceuticals, studying protein–ligand interactions, analysing natural products, investigating metabolic pathways and characterising polymers and biomaterials. The facility also works with industry and provides analytical services to external organisations.

Dr Haider Hussain and Dr Pınar Şengül handling an NMR sample during a UCL facility visit.
Dr Haider Hussain and Dr Pınar Şengül handle an NMR sample during the facility visit. The choice of experiment, acquisition parameters and processing steps can substantially shape the resulting data. Photograph courtesy of Dr Pınar Şengül.

Yet access to sophisticated hardware can create a misleading sense of simplicity. Even a routine spectrum is produced through an adjustable chain of experimental parameters, pulse sequences, acquisition choices and processing operations. Hussain sees incomplete awareness of this chain as one of the field’s persistent problems. A standard protocol may be appropriate in one context and inadequate in another; the experimental design must follow the scientific question.

This is why his central lesson for young researchers is conceptual rather than procedural: NMR is not a single technique but a family of techniques united by the use of nuclear spins and their interaction with an external magnetic field. Once a researcher defines what they need to learn from a sample, the appropriate NMR experiment becomes much easier to select.

NMR or mass spectrometry? The wrong question

In metabolomics, discussions often frame NMR and mass spectrometry as competitors. Hussain rejects that binary. Mass spectrometry offers extraordinary sensitivity and can detect compounds at extremely low concentrations, making it a powerful starting point when the aim is broad metabolite discovery. NMR offers a different set of strengths: highly reproducible quantitative measurements, minimal sample preparation, rich structural information and the ability to study intact samples and molecular interactions.

The analytical choice therefore depends on purpose. For absolute quantification, structural confirmation, long-term reproducibility or interaction studies, NMR may provide decisive advantages. For maximum coverage of low-abundance metabolites, mass spectrometry is often stronger. The most informative metabolomics programmes increasingly combine them, using orthogonal evidence to compensate for the limitations of either platform alone.

Stronger magnets—and more sustainable laboratories

Several technological developments are expanding what NMR can do. Higher magnetic fields and improved cryoprobes continue to raise sensitivity and resolution. Hyperpolarisation could help address one of NMR’s most familiar limitations by dramatically increasing signal intensity, while pure-shift experiments can simplify crowded spectra and improve resolution. At the other end of the scale, benchtop instruments are making NMR accessible outside specialist high-field facilities.

For a facility manager, progress is not measured only in spectral performance. High-field NMR relies on costly cryogens, and advances in helium and nitrogen recycling can reduce both operating costs and environmental burden. As research facilities grow, Hussain believes this infrastructure will become increasingly important. The future of NMR will be shaped not only by what instruments can detect, but also by whether laboratories can operate them sustainably.

The long road from spectra to clinical decisions

NMR-based metabolomics already produces detailed and reproducible biomedical data. That does not mean it is ready to become an ordinary part of clinical care. Hussain identifies standardisation as the largest remaining barrier: clinical laboratories require harmonised sample preparation, reproducible protocols, consistent instrument calibration and validated analysis pipelines.

The second barrier is interpretability. A complex metabolic pattern becomes clinically useful only when it can support a robust and actionable decision. Physicians need biomarkers that are understandable, validated across appropriate populations and backed by strong clinical evidence. In Hussain’s assessment, the technology is capable; the harder task is building the evidence base, infrastructure and quality systems required for routine adoption.

“The technology is already capable of producing high-quality data. The remaining challenge is building the evidence base and infrastructure needed for routine clinical adoption.”

Haider Hussain

Why artificial intelligence has not transformed NMR—yet

Artificial intelligence is often presented as the inevitable next layer of every analytical workflow. Its effect on NMR, however, has so far been less dramatic than Hussain expected. Some researchers use AI to narrow the range of experiments required when designing fragment-based screens, and automated approaches can assist with processing data from large biomolecules such as proteins. But the field has not yet experienced the sweeping transformation seen elsewhere.

One reason may be data. High-performing AI systems depend on large, well-curated and accessible datasets, while high-quality open NMR data remain comparatively limited. The bottleneck is therefore not simply algorithmic ingenuity. It is also the creation of interoperable datasets, agreed metadata standards and trustworthy reference resources. AI’s eventual contribution to NMR may depend as much on scientific data culture as on computing power.

A career built on questions

Working across research environments has shown Hussain that laboratories can perform ostensibly similar activities through different standard operating procedures and scientific habits. Multiple approaches can be fruitful, he says, provided their value is demonstrated by data. For international researchers hoping to establish themselves in London, his advice is direct: be proactive, bring energy, attend seminars, ask questions and form genuine professional relationships. Just as importantly, choose a line of research that matches both ability and curiosity—and that peers recognise as capable of producing meaningful inquiry.

Technical expertise alone is not enough. Hussain emphasises the courage to attempt unfamiliar work, the discipline to practise and study, the resilience to persist through setbacks and the openness required for teamwork. Looking back at his own doctoral years, he is pleased that he continued asking questions. A PhD, he recalls, can feel like one of the last stages at which asking is clearly expected; later academic roles may make a scientist feel responsible for supplying answers.

His corrective advice to his younger self would concern time. The consequences of delay in academia may not be immediately visible, but they are real. Curiosity and time management, in his account, are not opposing qualities. They are what allow scientific questions to become finished experiments.

Begin with the question

The glass tube in the laboratory is therefore only the beginning. A magnet may be stronger, a probe more sensitive and software more automated, but none of these improvements decides what a researcher truly needs to know. NMR’s power lies in its variety—and that variety creates a responsibility to choose carefully.

From pharmaceutical development and biomaterials to metabolic biomarkers, the field’s future will depend on matching experiments to questions, combining complementary analytical methods and building reproducible systems that can carry molecular information into clinical practice. The tiny magnets supply the signals. Scientists must still decide what those signals are being asked to reveal.

About the interview

Dr Pınar Şengül holding a book in a laboratory.

Pınar Şengül

Dr Pınar Şengül is a neuroscientist, neuropsychologist and science writer who has successfully completed her PhD viva. Her doctoral research uses ¹H-NMR metabolomics to investigate serum and cerebrospinal-fluid variation across oligoclonal-band patterns. Her work focuses on translating complex neuroscience and analytical chemistry into accessible scientific narratives.

This interview was conducted following an in-person visit to the UCL School of Pharmacy NMR Facility in London on 5 August 2026. Haider Hussain subsequently provided written responses to thirteen interview questions. Quotations have been lightly edited for grammar and clarity without changing their meaning.

Sosyal medyada sadakat, dijital sınırlar ve trol davranışı

Bengi Öner Özkan ile söyleşi

Röportaj: Dr. Pınar Şengül

Bengi Öner Özkan, sosyal medyanın yakınlık, güven ve sadakat anlayışını nasıl değiştirdiğini anlatıyor. Söyleşi, çiftlerin dijital sınırlarından trol davranışını besleyen psikolojik ve toplumsal etkenlere uzanıyor.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümünde sosyal psikoloji profesörü olan Bengi Öner Özkan, bu söyleşide romantik ilişkilerde dijital sınırları ve trol davranışının toplumsal dinamiklerini değerlendiriyor.

1. Sosyal medya, romantik ilişkilerde yakınlık, güven ve sadakat anlayışımızı nasıl değiştirdi?

Sosyal medya, ilişkilerde yakınlık kurmayı ve iletişimi önemli ölçüde kolaylaştırdı. Özellikle tanışma ve arkadaşlık platformlarının yaygınlaşması, insanların daha önce hiç tanımadıkları kişilerle çok daha kolay iletişim kurabilmesine olanak sağladı. Ancak bu gelişme, ilişkilerin sınırlarını da giderek karmaşıklaştırdı.

Eskiden daha çok özel alanın parçası olarak değerlendirdiğimiz bazı davranışlar, artık dijital ortamda çok daha görünür biçimde sergilenebiliyor. TikTok ve X gibi platformlar bunun çarpıcı örneklerini sunuyor. Bazen “Bu da olmaz artık” diye düşündüğümüz davranışların bile dikkat çektiğini, beğeni ve etkileşim aldığını görüyoruz. Özel mesaj yoluyla birine doğrudan ulaşabilmek de kişiler arası etkileşimi çok daha kolay ve hızlı hâle getirdi.

Bu nedenle romantik ilişkilerde sadakati yalnızca fiziksel davranışlar üzerinden değerlendirmek yeterli olmayabilir. Dijital ortamda kurulan ilişkiler, mesajlaşmalar, flörtöz etkileşimler ve bazı durumlarda kişinin kendisini sunma biçimi de güven ve sadakat tartışmasının parçası hâline geliyor.

Bir başka mesele de kişinin çevrim içi ortamda kendisini olduğundan farklı sunabilmesi. Gerçeğe aykırı bilgi vermek veya başka biriymiş gibi davranmak, çevrim içi yanıltmanın farklı biçimleri arasında değerlendirilebilir. Dolayısıyla sosyal medya yalnızca iletişim biçimlerimizi değil; yakınlık, güven, mahremiyet ve sadakat anlayışımızı da dönüştürüyor.

2. Sosyal medyada aldatmayı nasıl tanımlamalıyız? Beğeni, özel mesajlaşma, flörtöz etkileşim, eski partneri takip etme veya gizli hesap kullanma hangi noktada sınır ihlaline dönüşür?

Burada tek ve herkes için geçerli bir tanım koymanın doğru olmadığını düşünüyorum. Çünkü çiftlerin sadakat ve sınır anlayışları farklı olabilir. Bir beğeni tek başına aldatma sayılmayabilir; ancak gizli, romantik ya da cinsel anlam taşıyan mesajlaşmalar, partnerden saklanan flörtöz ilişkiler veya duygusal yakınlıklar bir sınır ihlaline dönüşebilir.

Belirleyici olan yalnızca davranışın kendisi değil; niyet, gizlilik ve çiftin üzerinde uzlaştığı sınırlardır. “Partnerim bunu bilse rahatsız olur muydu?” sorusu önemli bir gösterge olabilir.

3. Dijital aldatma ile yüz yüze aldatma arasında psikolojik etkiler bakımından ne tür benzerlikler ve farklılıklar bulunuyor?

Her iki durumda da güven kaybı, kıskançlık, öfke, üzüntü ve ilişkinin geleceğine ilişkin belirsizlik ortaya çıkabilir. Çünkü aldatmanın başlıca psikolojik etkilerinden biri, kişinin partnerine duyduğu güvenin zedelenmesidir.

Dijital aldatmanın farklı yanı, daha kolay başlayabilmesi ve daha uzun süre gizli kalabilmesidir. Sosyal medya üzerinden üçüncü kişiyle sürekli iletişim kurmak mümkün olduğu için bazı durumlarda davranışın tekrarlanması ve sürdürülmesi de kolaylaşabilir.

4. Çiftlerin sosyal medyadaki sınırlar konusunda farklı beklentilere sahip olması ilişkide nasıl çatışmalara yol açıyor? Sağlıklı dijital sınırlar nasıl kurulabilir?

Çiftlerden biri eski sevgiliyi takip etmeyi normal bulurken diğeri bunu bir tehdit olarak görebilir. Biri özel mesajlaşmayı sıradan bir iletişim olarak değerlendirirken diğeri bunu duygusal sadakatsizlik olarak yorumlayabilir.

Dolayısıyla sorun bazen davranışın kendisinden çok, iki kişi tarafından farklı anlamlandırılmasından kaynaklanır. Sınırların kendiliğinden anlaşılacağını varsaymak yerine bunları açıkça konuşmak daha sağlıklıdır. “Hangi davranış seni rahatsız eder?” ve “Neyi özel alan olarak görüyoruz?” gibi sorular, çiftlerin birbirlerinin beklentilerini anlamasına yardımcı olabilir.

5. Kıskançlık, bağlanma biçimleri, benlik sunumu ve sosyal karşılaştırma, sosyal medyada aldatma davranışıyla nasıl ilişkilendirilebilir?

Bu etkenler, insanların olası bir dijital sadakatsizliği nasıl algıladığını ve buna nasıl tepki verdiğini etkileyebilir; ancak basit nedenler olarak görülmemelidir. Sosyal medya, başkalarının hayatlarını sık sık görmemize ve kendimizi onlarla karşılaştırmamıza yol açabiliyor. Özellikle Instagram gibi platformlarda insanlar hayatlarının daha çok olumlu ve mutlu kesitlerini sunma eğiliminde. Bu durum bazı kişilerde yetersizlik, kıskançlık, kendi ilişkisine yönelik doyumsuzluk veya tehdit algısını artırabilir.

Bağlanma biçimleri de önemli olabilir. Örneğin kaygılı bağlanma özellikleri gösteren kişiler, partnerlerinin çevrim içi davranışlarına daha duyarlı olabilir ve daha fazla güvence arayabilir. Ancak bunları kesin neden-sonuç ilişkileri olarak görmemek gerekir. Sosyal medya davranışları, kişilik özellikleri ve ilişkinin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

6. Trol davranışının arkasında hangi bireysel ve sosyal psikolojik süreçler yer alıyor? Anonimlik, grup normları ve çevrim içi görünmezlik bu davranışı nasıl besliyor?

Trol davranışı tek bir nedene indirgenemez. Düşük empati, saldırganlık eğilimi, dürtüsellik ve provokasyondan haz alma gibi bireysel özellikler rol oynayabilir.

Bunun yanında çevrim içi ortamın özellikleri de önemlidir. Anonimlik veya kişinin kendisini daha az görünür ve sorumluluktan uzak hissetmesi, yüz yüze iletişimde sergilemeyeceği davranışları çevrim içi ortamda göstermesini kolaylaştırabilir. İçinde bulunulan grubun normları da belirleyicidir. Bir çevrim içi topluluk saldırganlığı veya alay etmeyi normalleştiriyorsa kişi bu davranışları daha kolay benimseyebilir.

7. Trol davranışı yalnızca hedef alınan kişiyi mi etkiler, yoksa çevrim içi toplulukların güven duygusunu ve ilişki kurma biçimlerini de dönüştürür mü?

Trol davranışı yalnızca hedef alınan kişiyi değil, bütün çevrim içi topluluğu etkileyebilir. Sürekli saldırganlık ve alay içeren bir ortamda insanlar kendilerini daha az güvende hissedebilir ve fikirlerini paylaşmaktan kaçınabilir.

Bu davranışlar zamanla topluluğun güven duygusunu, iletişim biçimini ve grup normlarını değiştirebilir. İnsanlar “Burada düşüncemi söylersem saldırıya uğrar mıyım?” diye düşünmeye başladığında sağlıklı iletişim de zayıflar.

8. Trol davranışı ile sosyal medyada aldatma arasında ortak psikolojik mekanizmalar olabilir mi? Dürtüsellik, empati azalması, çevrim içi ketlenmenin çözülmesi veya davranışın sonuçlarından uzaklaşma hissi nasıl bir rol oynayabilir?

Bazı ortak mekanizmalardan söz edilebilir. Özellikle çevrim içi ketlenmenin azalması, yani kişinin internet ortamında normalden daha rahat ve daha az kontrollü davranması önemli bir etken olabilir.

Kişi, karşısındaki insanın yüzünü ve doğrudan tepkisini görmediğinde empati kurmak ve davranışının sonuçlarını hissetmek daha zor olabilir. Dürtüsellik de bazı durumlarda rol oynayabilir.

Ancak trol davranışı ile dijital aldatmayı aynı davranış kategorisinde değerlendirmemek gerekir. Bazı ortak psikolojik süreçler bulunabilse de bu davranışların motivasyonları ve sonuçları farklıdır.

9. Bu alanlarda yapılacak yeni araştırmaların özellikle hangi sorulara odaklanması gerektiğini düşünüyorsunuz?

Bundan sonraki araştırmalarda yalnızca “Kim aldatıyor?” veya “Kim trollüyor?” sorularına değil, “Bu davranışlar hangi koşullarda ve neden ortaya çıkıyor?” sorusuna odaklanmanın önemli olduğunu düşünüyorum.

Örneğin çiftlerin sosyal medya sınırları konusunda nasıl anlaşmaya vardıkları ve gizlilik ile şeffaflık arasındaki dengeyi nasıl kurdukları araştırılabilir.

Trol davranışı açısından da yalnızca kişinin özelliklerine değil, içinde bulunduğu grubun normlarına ve platformun yapısına bakmak gerekir. Kısacası birey ile dijital ortamı birlikte ele alan araştırmalara ihtiyacımız var.

10. Sosyal medya kullanıcılarına ve çiftlere, dijital ortamda daha güvenli ve sağlıklı ilişkiler kurmaları için vereceğiniz en önemli öneri nedir?

Dijital sınırları kendiliğinden anlaşılacak şeyler olarak görmemek ve bunları açıkça konuşmak önemlidir. Yalnızca “Bunu yapma” demek yerine, kişinin “Bu davranış beni neden rahatsız ediyor?” diye düşünüp duygusunu ben diliyle anlatması daha sağlıklı olabilir. Ardından çiftler, “İkimizin de kendisini güvende hissetmesi için nasıl bir sınır belirleyebiliriz?” sorusunu birlikte ele alabilir.

Sosyal medyada gördüğümüz her şeyi hemen bir tehdit olarak yorumlamamak da gerekir. Sonuçta güven, partnerin ne yaptığını sürekli kontrol ederek değil; açık iletişim, karşılıklı saygı ve üzerinde uzlaşılmış sınırlar oluşturarak gelişir.

Bahçe

Rüyama girdi o güzel gözlü kadın,

” Benden sonra bu bahçelere iyi bak, yetiştir, ek, biç, sula!” dedi

Hafif gözleri yaşlıydı.

Ben ne anlarım bahçeden diyemedim,

Bir yolunu bulup gözlerinin yaşını silecektim.

Who Pulls Us Back Into the Well?

On Schadenfreude, Rivalry, and Choosing to Break the Cycle

There is a dark joke I once heard that has stayed with me for months.

In the joke, hell is filled with deep wells. Each well contains people from a different country, and a devil stands beside it, pushing back anyone who tries to climb out.

One visitor notices something strange. There is a well containing Turkish people, but there is no devil guarding it.

“Why is nobody watching this one?” the visitor asks.

The answer is brutal:

“There is no need. Whenever one of them starts climbing out, the others pull them back down.”

It is an ugly joke. As a Turkish person, I wish I could simply dismiss it as an offensive stereotype. And of course, it is exactly that: a stereotype cannot describe an entire society, and nationality cannot explain an individual’s behaviour.

Yet the joke disturbed me because the behaviour it describes did not feel entirely unfamiliar.

Throughout my academic life, I have repeatedly encountered situations in which people who shared the same background, language or professional community seemed more willing to compete, obstruct or diminish than to help one another move forward. At times when I expected solidarity from people from my own country, I found surprisingly little of it. Some of the most generous support I received instead came from people who had no cultural obligation to help me at all.

I do not write this as an accusation against Turkish people. I write it as a question about something much broader and more human: why do we sometimes experience another person’s ascent as our own descent?

Psychology offers several ways of thinking about this.

There is schadenfreude: the uncomfortable pleasure people can experience when somebody else fails. There is social comparison, through which another person’s achievement can become a mirror reflecting what we believe we lack. There is status competition. And there is zero-sum thinking: the assumption that opportunities, recognition and success exist in such limited quantities that another person’s gain must somehow represent our loss.

Put these together and an unhealthy professional culture can emerge.

Instead of thinking, She succeeded; perhaps she can open a door for others, we begin thinking, Why should she have what I do not?

Instead of asking how somebody climbed out of the well, we reach for their ankle.

Academia can be particularly vulnerable to this mentality. Positions are scarce. Grants are competitive. Publications, citations, invitations and institutional prestige are counted constantly. Young researchers quickly learn that their colleagues are simultaneously collaborators and competitors.

But scarcity can explain destructive behaviour without justifying it.

The irony is that communities often become stronger precisely when individuals refuse to treat success as a zero-sum resource. One researcher introduces another. Someone forwards a fellowship announcement. A senior scientist answers an unsolicited email. A laboratory accepts a student for a short rotation. A person who has finally acquired some influence uses a small part of it to make somebody else’s path slightly easier.

None of these actions requires extraordinary sacrifice.

Yet for the person standing at the bottom of the well, they can matter enormously.

My own experiences have therefore left me with a decision.

I cannot control whether somebody once tried to pull me down. I can control what I do when, eventually, somebody reaches upward toward me.

When Turkish women approach me about internships, research rotations or opportunities that I am genuinely in a position to facilitate, I want my instinct to be to help rather than guard the ladder. Where candidates are appropriately qualified and opportunities permit, I want to make a deliberate effort to create access for young Turkish women scientists and researchers who are trying to find their way into international academia.

Not because Turkish women are entitled to opportunities simply because they are Turkish or women. They are not. Scientific opportunities should still involve appropriate qualifications and fair processes.

But mentorship, information, encouragement and access to networks are things we can share.

Perhaps this is how unhealthy professional cultures eventually change. Not through grand declarations, but through small decisions made by people who remember what it was like to receive no hand when they needed one.

The joke about the well is supposed to be funny because nobody needs to guard it.

I no longer find it funny.

But perhaps there is another possible ending.

Someone begins climbing.

Another person reaches for her ankle.

And someone else says:

No. This time and onward, we help her out.

Annen öldüğünde kaç yaşındaydın?

Birinin en yakın aile bireyi öldüğünde ilk önce ”kaç yaşındaydı?” diye sorar sonra ”bir hastalığı mı vardı?” diye devam eder nedenselleme sürecimiz.

Neden öldüğünü bulmak isteriz o kişinin zihnimizde. Yaşı gençse hastalığı sorgularız, yaşı varsa ise yaşlılıktan gitti deriz.

Yaşı varsa ölenin, ”İyi yaşamış asıl erken ölenlere ne demeli” deriz bazen de…

Ancak gidenin değil de en çok kalanındır acılar, yaslar.

Kalana sormalıyız; ”Annen öldüğünde kaç yaşındaydın?” diye.

İsterse 100 yaşında gitsin anne/ananene, onu kaybettiğin yaşın kadardır onun yaşı da.

Gidenin yaşı değil, kalanın onunla yaşadığı yıllardır acınacak, ağlanacak olan…

İyiliğin Nadirliği Üzerine

Sanki insanlardan hayal kırıklığına uğramamak için önce hayatla ilgili bir gerçeği netleştirmem gerekiyor.

İnsanlar gerçekten genel olarak kötü mü?

Yoksa eğitim dediğimiz şey, insanların içindeki kötülüğü azaltmaya yetmiyor da gerçekten iyi niyetli olanlar sadece çok küçük bir azınlık mı?

Aslında bunun yeni bir soru olmadığını biliyorum. Hobbes’un “insan insanın kurdudur” düşüncesiyle Rousseau’nun “insan doğuştan iyidir, onu bozan toplumdur” fikri yüzyıllardır tartışılıyor. Ben ise hâlâ tam olarak hangi tarafta olduğumu bilmiyorum. Belki de dürüst olmam gerekirse, kabul etmek istediğimden daha çok Hobbes’a yakınım.

Ama eğer gerçekten öyleyse, insanlar nasıl kötü olabiliyor? Bunu anlamakta zorlanıyorum. Empati kuramıyorum. Sonuçta herkes benim gibi değil mi? Herkes kendisi için, sevdiği insanlar için, hatta diğer canlılar için iyi bir hayat istemiyor mu? O zaman beni başkalarından ayıran şey ne? Bir insanı daha acımasız, daha tahammülsüz ve daha az objektif yapan dönüşüm tam olarak nerede başlıyor?

Beni en çok şaşırtan şey ise şu oldu. En diplomatik görünen, en tarafsız duran, dedikodulara kulak asmıyormuş gibi davranan insanlar çoğu zaman en az objektif olanlar çıkıyor. Bu yüzden artık tarafsızlığın gerçekten tarafsız olup olmadığını sorguluyorum. Belki de tarafsızlık, en risksiz tarafı seçmenin başka bir adı. Kimseyi karşısına almadan, hiçbir bedel ödemeden bir pozisyonda durmanın yolu. Nietzsche, her felsefenin aslında bir itiraf olduğunu söyler. Belki her objektiflik iddiası da böyledir. İnsan, adını koymak istemediği duruşunu “tarafsızlık” diye sunuyordur.

Hayat bana bunu tekrar tekrar gösteriyor. Eskiden insanların önyargılı olmasının sebebinin eğitimsizlik olduğunu düşünürdüm. Daha çok okuyan, daha çok bilen insanların daha objektif olacağına inanırdım. Fakat akademinin içinde geçirdikçe zaman bunun pek de doğru olmadığını gördüm. Eğitim insanın bilgisini artırıyor ama karakterini değiştirmiyor. İnsanların duygusal çelişkilerini çözmüyor. Sadece bilgiyi keskinleştiriyor. Kötücüllüğü ise ortadan kaldırmıyor. Hatta ne yazık ki bazen onu daha sofistike hâle getiriyor.

Peki gerçekten kötülük doğuştan mı geliyor?

Hannah Arendt buna benden çok farklı cevap veriyor. Ona göre kötülük çoğu zaman derin, şeytani bir öz değil. Düşünmemekten, sorgulamamaktan ve kalabalığın peşinden gitmekten doğan sıradan bir sonuç. O zaman hangisi doğru? Bazı insanlar gerçekten doğuştan daha mı kötü? Yoksa hepimiz yeterince düşünmeyi bıraktığımız anda aynı karanlığın içine düşebilir miyiz?

Bazen bana öyle geliyor ki insanların çoğu içinde az ya da çok böyle bir karanlık taşıyor. Gerçekten iyi insanlar ise çok az. Ama belki “doğuştan iyi” demek bile yanlış. Aristoteles’e göre erdem doğuştan gelen bir özellik değil, tekrar edilen davranışlarla oluşan bir alışkanlık. Eğer haklıysa, iyilik bazı insanların şans eseri sahip olduğu bir hediye değil. Sürekli yeniden seçilen, emek isteyen bir yaşam biçimi.

Yine de beni asıl düşündüren şey şu: İyi insanları gerçekten iyi yapan nedir? Onları yetiştiren aile mi? İyi bir anne, güvenli bir çocukluk, doğru rol modeller mi? Dünyanın kötülüğüyle daha az karşılaşmış olmaları mı? Yoksa bazı insanlar gerçekten diğerlerinden daha hassas doğuyor olabilir mi?

Sanırım hayatımın önemli sorularından biri bu olacak. İyilik tam olarak nedir ve neden bu kadar nadirdir?

Ama belki de önce kendime daha rahatsız edici bir soru sormalıyım.

Ben bütün bunları düşünürken gerçekten objektif miyim?

Yoksa sadece kendimi objektif biri olarak görmeyi sevdiğim için mi böyle düşünüyorum?

Bunu henüz bilmiyorum.

Ama öğrenmeye çalışıyorum.

π

On the Rarity of Goodness

In order not to be disappointed with people — and with anything people-related — I need to get something straight with myself first.

Are people generally evil?

Does that evilness fail to shrink with education, leaving only a rare few who are truly good-intentioned? This is, I realize, an old argument dressed in new clothes — Hobbes’s man as wolf to man, against Rousseau’s man born innocent and corrupted only by society. I am not sure yet which side I actually stand on; perhaps the honest answer is that I stand closer to Hobbes than I would like to admit.

And if that’s so, how can people be evil? I cannot fully empathise with it. Surely they must be something like me — wanting a good life for themselves, for the people they love, and for other living beings too. So what changes, from someone like me to someone else, that makes them less tolerant, more ruthless, less objective?

What surprises me most is this: the people who look diplomatic, neutral, unmoved by rumor — they often turn out to be the least objective of all. Which makes me wonder whether neutrality is ever what it claims to be, or whether it is itself a way of taking a side — the safest one, the one that costs nothing. Nietzsche said every philosophy is a confession; maybe every claim to impartiality is one too, quietly confessing a position its owner would rather not name.

Life keeps surprising me this way. I used to think it was simply a lack of education that made people biased, sided, ambivalent. But the more time I spend around academia, the less hope I have for that theory. Education does not solve people’s affective ambivalence. It only sharpens factual wisdom — it does not remove maliciousness, which, as I sadly hypothesized above, seems to be innate.

Or is it innate at all? Arendt’s idea of the banality of evil says something almost opposite to my own instinct — that evil is rarely a deep, deliberate essence, but the ordinary residue of not thinking, not questioning, following along. So which is it: is malice a substance some people are simply born with more of, or is it a failure of attention that any of us could fall into, given the right amount of not looking too closely?

Most people, it seems, carry some of this in them, and only a few are born good — though even calling it “born” may already be the wrong frame. Aristotle would say virtue is not a seed but a habit, something built through repeated action rather than granted at birth. If that’s true, then goodness isn’t a rare gift some people happened to receive — it’s a rare set of choices, made again and again, that most people simply never had reason or support to keep making. I still don’t know what makes the good, good. Is it the way they were raised — a good mother, a good perspective? Is it being shielded from the evil of the world? Or simply being unusually sensitive?

I want to discover what makes goodness what it is, and why it’s so rare. But maybe the question I should sit with first is a less comfortable one: am I actually as objective as I believe myself to be while asking all this — or does it simply suit me to see myself that way?

Until then — stick with me.

π

İlişkilerde Boşanmayı Yıllar Öncesinden Öngörmek Mümkün mü?

İlişki araştırmalarının öncülerinden Prof. Dr. John Gottman’ın uzun yıllara dayanan çalışmaları, evliliklerin geleceğine dair dikkat çekici bulgular ortaya koyuyor. Özellikle eleştiri, aşağılama, savunmacılık ve duvar örme olarak tanımlanan “Mahşerin Dört Atlısı”, evliliğin ilk yıllarında görüldüğünde erken boşanmanın güçlü habercileri arasında yer alıyor.

Araştırmalar, çiftlerin ortalama 6 yıl boyunca sorunlarıyla tek başına mücadele ettikten sonra profesyonel destek aradığını gösteriyor. Oysa bu gecikme, iletişim problemlerinin kronikleşmesine ve ilişkinin onarılmasını zorlaştırmasına neden olabiliyor.

Gottman’a göre ilişkilerde yaşanan çatışmaların yaklaşık %69’u çözülemeyen, ancak yönetilebilen kalıcı sorunlardan oluşuyor. Sağlıklı ilişkileri diğerlerinden ayıran nokta ise çatışmaların tamamen ortadan kalkması değil; çiftlerin bu farklılıkları saygı, empati ve etkili iletişimle yönetebilmeleri.

Erken fark edilen olumsuz iletişim örüntüleri ve zamanında alınan çift terapisi desteği, ilişkinin geleceğini önemli ölçüde değiştirebilir. Çünkü güçlü ilişkiler, çatışmanın hiç yaşanmadığı değil; çatışmanın sağlıklı şekilde yönetilebildiği ilişkilerdir.

Önerilen Okuma:

Gottman, J. M. (1994). What Predicts Divorce?; Gottman & Levenson (2002). Family Process; Gottman Institute Research

https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9781315806808/predicts-divorce-john-mordechai-gottman