Biri geç kaldığında içimde bir sıkışma olmaz.

Aksine, zaman genişler.

Kendi kendime kalmak için nadir bulunan bir fırsata dönüşür o boşluk.

Bir kahve içerim, birkaç not alırım, etrafa bakarım.

Gelen gelene kadar ben kendimde kalırım.

O anda plan değil, varlık değişir.

Ve bazen planın iptali, zihnin toparlanışıdır.

Geç kalmak ya da bir buluşmanın iptali benim için bir travma değil.

Hayatın doğal akışında bir kırıntı sadece.

Ve o kırıntının nasıl karşılandığı, kişinin ruhsal duruşunu gösterir.

Ben bu anlara bir tür içsel ayar gibi bakıyorum—dışarının belirsizliğiyle içerinin merkezini hizalama anı.

Çünkü bazı anlar, ilişkisel değil, kişiseldir.

Ve bana göre ruhsal olgunluk, dışsal düzene değil, içsel dengeye yaslanmaktır.

Kim gelirse gelsin, ne olursa olsun…

Ben önce kendi yerimde miyim, asıl mesele bu.

Geç kalınmış buluşmalarda saate değil, kitaba sarılıyorum.

Beklemeyi bir boşluk değil, bir alan gibi görüyorum..

Bir kahve söylüyor, etrafı izliyor, içime dönüyorum.

Çünkü birinin gelmemesi, benim kendimle olma hâlime engel değil.

Hayatı dakikalara sığdırmaya çalışmak, ona hükmetmenin kibar yolu gibi.

Ama zaman bizim hizmetkârımız değil.

Ne kadar plan yaparsak yapalım, bazen yol uzar, bazen kalp durur, bazen hiçbir şey olmaz.

Ve hiçbir şey olmaması da hayatın bir hâlidir.

İptaller…

Ben artık “gelemiyorum” cümlesini bir hakaret değil, bir dürüstlük gibi duyuyorum.

Ve dürüstlüğe kızmak yerine, onunla karşılıklı alan yaratmaya çalışıyorum.

Alan açmak sadece başkasına değil, kendine de tanınan bir özgürlük.

Biri gelmediğinde ne yapacağıma ben karar verebilirim.

Eve dönmek, o an kendime bir hediye gibi.

Ya da bir sokakta istediğim müziği dinleyerek tek başıma yürümek, hatta ritimle dans edebilmek planın iptal olmuş hâliyle daha kıymetli olabilir.

Bazen kendime soruyorum:

Bu kişi geç kaldı diye, o ilişki tümden değersiz mi?

Bu buluşma iptal oldu diye, sevgi de iptal mi?

Zihin cevabı hemen bulmak ister ama kalp biraz daha ağır işler.

Ve ben kalbin ritmine güvenmeyi öğreniyorum.

Biriyle bağ kurmak, sadece varlığını kutlamak değil, yokluğunu da taşıyabilmektir.

Kırılmadan değil belki ama kırılınca da öfkelenmeden…

Sitem etmek yerine susabilmek değil;

Doğru zamanda, doğru yerden konuşabilmek.

Çünkü bağ dediğimiz şey sadece birlikte geçirilen dakikalarla değil, birlikte atlatılan düzensizliklerle kurulur.

Ve gerçek sevgide, her şeyin tam vaktinde olması gerekmez.

Geç kalana öfkelenmeden “geldiğine çok sevindim, merak etme seni beklerken ben de işlerimi hallettim” diyebilmek

İptal edilen bir buluşmadan sonra hâlâ “o zaman yeni bir görüşme planlayalım mı?” diyebilmek…

İşte insan ilişkilerinin zarafeti burada saklı.

Sevgi, bazen bir şeyi yapmamakla da ifade edilir.

Sormamakla, bastırmamakla, yargılamamakla…

Beklerken kitap okumak, sürekli mesaj atıp arayıp o insanı ter içinde bırakmamak…

İçteki alanı bozmadan başkasına yer bırakmak…

Çünkü en çok alan açabildiğimiz ilişkilerde soluklanırız.

Ve bazen gerçek bağ, herkesin tam zamanında geldiği değil, herkesin kendi zamanına izin verildiği ilişkide kurulur.

Belki de bu anlayışın kökü çocuklukta.

Zamanında alınmayanlar, unutulanlar, ertelenenler…

Bir yerimiz o zaman öğrendi: “Geç kalınmak sevilmemektir.”

Ve büyüdüğümüzde bu duygu hemen devreye giriyor.

Sanki yeniden unutulmuşuz gibi.

Ama şimdi o çocuğun elini tutabiliriz.

Ona diyebiliriz ki: “Bu seferki, o zamankiyle aynı değil.”

Alan vermek böyle bir şeydir işte.

Hem karşımızdakine hem de içimizdeki eski hikâyelere yumuşamak.

Her iptal, terk edilmek değildir.

Her sessizlik, ilgisizlik değildir.

Ve her gecikme, reddedilmek anlamına gelmez.

Yetişkinliğin inceliği belki de burada başlıyor:

İçimizde tetiklenen çocuğu sakinleştirebilmekte,

Ve hâlâ sevebilmekte…

Zamanında gelmeyenleri de.

Çünkü en kalıcı bağlar, mutlak uyumla değil,

Kırılmadan sonra devam edebilen zarafetle kurulur.

Biri görüşmeyi iptal ettiğinde kırılabilirim, ama sırf bu yüzden bir ilişkiyi yakmak zorunda değilim.

Bazen birinin geç kalmasını göze alarak beklemek, mutlak bir ruhsal olgunluk ibaresidir. 

Hayat çoğu zaman planladığımız gibi akmaz.

Ve olgunluk, her aksaklığı düzeltmek değil, bazılarını olduğu gibi karşılayabilmektir.

Bir buluşma iptal olur, biri geç kalır, biri hiç gelmez…

Ama biz hâlâ sakin kalabiliriz.

Çünkü bazı anlar, başkalarının değil, bizim nasıl durduğumuzla şekillenir.

Ve en nihayetinde, sevmek hâlâ mümkün kalır.

Ve belki de en olgun ruhlar, her şeye rağmen bekleyebilen, ve bu beklemeyi karşısındakine bir yargıç gibi hesap verdirtmeden, anlayışla karşılayabilenlerdir…

Uzm. Nöropsk. Pınar Şengül

The Pi Perspective

Voltaire, kafamı karıştırıyorsun.

Yeri geliyor deneyimsel öğrenmeyi kabul ediyorsun, yeri geliyor ansızın mutlakiyetçi oluyorsun.

(İki ayrı töz olduğumuzu kanıtlamaya çalışırken aslında tek olduğumu somut olarak hissettim? Ahlaki zorunluluk sadece laftır; yapılan her şey mutlak surette zorunludur? Sf. 3 ve 14)

Mutlak bilgiye sahip olunabileceğine inanıyorsun.

Fideistler gibi sadece inanca yaslanmıyorsun belki ama, varlığın bir yaratıcısı olduğuna mutlak bir güvenin var.

Rasyonalist misin sen şimdi?

Ya da Kant gibi kafan mı karışık?

Yoksa daha düzgün bir söylemle mi söylemeli: Kant gibi kusursuz bir düşünce dünyası mı yaratmaya çalışıyorsun?

“Tecrübe olmadan hiçbir şey olmaz” diyorsun bir yerde. Hemen ardından, aynı eserde şöyle söylüyorsun:

“…nasıl düşünebildiğimi bilemesem de, sayesinde düşünebildiğim Tanrı’ya tapıyorum.”

Düşünmesinin sınırlı olduğundan defalarca kez bahsediyorsun.

Ve sonra, sınırlı düşünce yetini sana verdiğine inandığın Tanrı’ya tapıyorsun.

Nasıl yani?

Neye tapınıyorsun burada?

Hiç düşünememeye kıyasla azıcık düşünebilmeye mi?

Yoksa zaten hiçbir zaman gerçek bilgiye ulaşamayacağını kabul ettiğin bu sınırlı hâle mi?

Sanıyorum birincisine.

Ama yine de tam olarak aklım almıyor.

İnsan nasıl aklının almayışına minnettar olabilir?

Daha iyisi mümkünken daha azına razı olmak – hele konu akıl gibi büyülü bir mesele olduğunda?

Az yemeğe sahip olmak hiç yemeğe sahip olmamaktan daha iyidir derler ya, belki bu da öyle bir şeydir.

Ama o da tartışılır. Kıtlıkla yaşamanın psikolojisinin yaratabileceği hasarlarla hayatta kalmanın değeri kıyaslanabilir mi?

Ölmektense azıcık yiyerek hayatta kalmak bir şükür sebebi olabilir dersek,

hiç düşünememektense biraz düşünebilmek de öyledir belki.

Böyle düşününce, Voltaire’i değil de, onu bazen anlayamayan kendimi çürütüyor oluyorum.

Ama bir de şu taraftan bakalım son kez…

Kıtlıkla yaşamaktansa hiç yaşamamak, sürekli savaş vererek ayakta kalmak yerine hiç var olmamak;

bu yokluk, açlık ve konforsuzluğa hiç düşmemiş olmayı tercih etmek de mümkün değil mi?

Eğer düşük bir yaşam kalitesine razı değilsen, azıcık bir akla da razı olmayı neden kabul edesin?

Sınırlı olduğunu bildiğin bir akıl, nasıl bir hediye olabilir ki?

Bir cezadan başka…

Bu yüzden, bana bu sınırlı aklı veren Tanrı’ya tapmasını tuhaf buluyorum Voltaire gibi üstün bir zekânın.

Kısıtlayıcı, cahil ve yetersiz olduğumuz bir akılla yaşamayı biz istemedik.

İstemiş olamayız, değil mi?

Sınırlı aklını ona veren Tanrısına tapan Voltaire’e bir selam yolluyorum.

Ben bu sınırlı akıldan hiç memnun olamadım.

Bkz. Voltaire – Cahil Filozof, Türk İş Bankası Yayınları, sf. 21.