
Bir insanın kelimeyi bulamaması, söyleyecek hiçbir şeyi olmadığı anlamına gelmez. Afazide benim en çok önemsediğim nokta bu: Konuşmanın güçleşmesi, karşımızdaki insanı sohbetin dışına çıkarmamız için bir gerekçe değil.
Afazi nedir? Beynin dil işlevlerini destekleyen bölgelerindeki hasar veya hastalıkla ilişkili, sonradan edinilen bir dil bozukluğudur. Konuşmayı, söyleneni anlamayı, okumayı ve yazmayı farklı ölçülerde etkileyebilir. En sık nedenlerinden biri inmedir; beyin travması veya ilerleyici nörolojik hastalıklarla da ortaya çıkabilir. NHS.
Tedavisi var mı? Nedenin değerlendirilmesi ve kişiye uygun dil ve konuşma terapisi temel adımlardır. Herkes aynı hızda veya aynı ölçüde iyileşmez. İnme sonrası kazanımlar ilk aylarla sınırlı değildir; daha sonra da ilerleme görülebilir. İlerleyici afazilerde ise iletişimi desteklemek ve değişen ihtiyaçlara uyum sağlamak öne çıkar. Tek bir ilaç veya herkes için aynı sonuç sözü doğru olmaz. NIDCD.
Yakınları ne yapabilir? Televizyonu kısın, yüz yüze konuşun, kısa ama yetişkin bir dil kullanın. Sesinizi gereksiz yere yükseltmeyin. Yanıt için zaman tanıyın; her cümleyi onun yerine tamamlamayın. Yazı, işaret veya bir fotoğraf işe yarıyorsa bunları konuşmanın parçası yapın. Dil güçlüğünden kişinin zekâsına ilişkin sonuç çıkarmayın. ASHA’nın iletişim önerileri.
Afaziyle yaşayan kişi ne yapabilir? Terapistle günlük hayatta önemli olan bir hedef seçin: kahve sipariş etmek, bir yakına mesaj vermek gibi. Sık kullanılan kelime ve fotoğraflardan küçük bir iletişim defteri oluşturmak yardımcı olabilir. Yorulduğunuzda mola verin; iletişimin yalnızca kusursuz cümlelerden ibaret olmadığını hatırlayın. MedlinePlus.
Benim önerim, başarıyı yalnızca doğru söylenen kelime sayısıyla ölçmemek. Bir ihtiyacın anlaşılması, bir tercihin sorulması, birlikte gülünebilmesi de kıymetli. Kişiyi konuşmanın konusu yapmak yerine konuşmanın içinde tutalım.
Ani başlayan konuşma veya anlama güçlüğünde beklemeyin: inme belirtisi olabilir. Türkiye’de 112’yi arayın; belirtiler geçse bile acil değerlendirme gerekir. Türk Beyin Damar Hastalıkları Derneği.
